HELP THE POPA LANGUR

ပုပ္ပားတောင်မကြီး မီးတောင်ချိုင့်ဝှမ်းအတွင်းသစ်တောမှာနေထိုင်သည့် မျောက်မြီးရှည်မျိုးစိတ်ကို ယခင်က မျောက်မျက်ကွင်းပြာအဖြစ်သိရှိခဲ့ကြသော်လည်း DNA စစ်ဆေးတွေ့ရှိမှုအရ မျိုးစိတ်မတူကြောင်းသိရှိရသဖြင့် ပုပ္ပားမျောက်မြီးရှည်အဖြစ် အမည်ပြောင်းလဲပေးခဲ့ကြောင်း ၂၀၂၀ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဂျာမန်ပရိုင်းမိတ်စင်တာနှင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာဝအပင်အဖွဲ့ (FFI)တို့ ပူးတွဲကြေညာခဲ့ပါသည်။၎င်း မျောက်မျိုးစိတ်သစ်ကို ပုပ္ပါးတောင်ဒေသ အပြင် ပဲခူးရိုးမ၊ ရှမ်းပြည်နယ်အတွင်းရှိ ပန်းလောင်နှင့်ပြဒါးလင်းဂူ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် ဘေးမဲ့တော နှင့် ကရင်ပြည်နယ် ရသေ့ပျံလိုဏ်ဂူ တို့မှာလည်း တွေ့ရှိနိုင်ပါသည်။ မျိုးရိုးဗီဇသုတေသန ပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ ပုပ္ပားမျောက်မြီးရှည်သည် တစ်ခြားမျိုးရိုးဗီဇ များမှ ခွဲထွက်ပြီး ကိုယ်ပိုင်မျိုးရိုးအနေဖြင့် သီးခြားရပ်တည်လာခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁ သန်းလောက်ကြာပြီဟု တွက်ချက်ခန့်မှန်းထားကြပါသည်။မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း အပူပိုင်းဒေသ၏ အိုအေစစ် ဖြစ်သော ပုပ္ပားတောင်မကြီးတွင် ၎င်းမျောက်မျိုးစိတ်ကို အများဆုံးတွေ့ရသောကြောင့် ပုပ္ပားတောင်ကို ဂုဏ်ပြုသည့်အနေဖြင့် ပုပ္ပားမျောက်မြီးရှည် (Popa Langur )ဟု နာမည်ပေးထားပြီး သိပ္ပံ နာမည်ကိုလည်း (Trachypithecus popa) ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။ ၎င်းမျောက်မျိုးစိတ်များသည် သဘာဝတောတောင်များ မပျက်မစီးပဲ တည်ရှိမှသာ ကောင်းမွန်စွာ နေထိုင်နိုင်ပြီး ဂေဟဗေဒ စနစ် ကောင်းမွန်ခြင်းကို လည်း ညွှန်ပြသော မျိုးစိတ်ဖြစ်ပါသည်။ သဘာဝသစ်တောများထဲမှ သစ်ရွက်နုများ၊ အသီးများကို စားသုံးပြီး ၎င်းတို့ သွားလာရာ လမ်းကြောင်းတစ်လျှောက်တွင် မစင်များ ပြန်လည်စွန့်ပစ်ခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့ စွန့်ပစ်လိုက်သော မစင်များထဲမှ သစ်စေ့များ ပြန်လည် အပင်ပေါက်လာခြင်းဖြင့် သစ်တောသစ်ပင်များပြန်လည်ပေါက်ရောက်စေသော မျောက်မျိုးစိတ် ဖြစ်သဖြင့် သစ်တောဂေဟစနစ်ထိန်းသိမ်းရေးတွင် အရေးပါသောမျိုးစိတ်ဖြစ်ပါသည်။  သို့သော်လည်း တရားမဝင် သစ်ထုတ်ယူခြင်း နှင့် စိုက်ပျိုးမြေများ ချဲ့ထွင်လာခြင်း သည် ၎င်းတို့ ရှင်သန်နေထိုင်ရာ သဘာဝသစ်တောများ ကျဉ်းမြောင်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးလာရပြီး တရားမဝင် အမဲလိုက်ဖမ်းဆီး ခြင်းများကြောင့်လည်း ၎င်းမျောက်မျိုးစိတ်များသည်  မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်မည့် အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့် မျိုးစိတ်လည်းဖြစ်ပါသည်။ပုပ္ပားမျောက်မြီးရှည်သည် ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် နေထိုင်လာခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁ သန်းခန့် ကြာပြီဖြစ်သော်လည်း ယခု အချိန်အခါတွင် အကောင်ရေ ၂၀၀ မှ ၂၅၀ ခန့်သာ ကျန်ရှိတော့သည့် အတွက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည့် သဘာဝ အဖိုးတန်ရတနာတခုဖြစ်ပါသည်။